Dwa połączone krzyże Pomnika Poznańskiego Czerwca 1956 i

Pomniki i fontanny

Pomnik Poznańskiego Czerwca 1956

Pomnik na placu Adama Mickiewicza, nazywany Poznańskimi Krzyżami, upamiętnia bunt robotników z 28 czerwca 1956 roku.

O pomniku

28 czerwca 1956 roku robotnicy Zakładów im. Stalina, dziś Zakładów Cegielskiego, podjęli strajk generalny i zorganizowali demonstrację, krwawo stłumioną przez milicję i wojsko. Według badań IPN zginęło co najmniej 58 osób, a kilkaset zostało rannych.

Postulat budowy pomnika zgłosił 10 października 1980 roku Roman Schefke z Akademii Rolniczej w Poznaniu na zebraniu delegatów NSZZ „Solidarność” Regionu Wielkopolska. 6 listopada 1980 roku powstał Społeczny Komitet Budowy Pomnika Poznańskiego Czerwca 1956, któremu przewodniczył Roman Brandstaetter.

Konkurs na projekt rozstrzygnięto 28 stycznia 1981 roku, a wpłynęły do niego 67 prace. Komitet nie zaakceptował zwycięskiego projektu „Kierunek”, a jego autorzy wycofali go 5 lutego 1981 roku. Wybrano projekt „Jedność” rzeźbiarza Adama Graczyka i architekta Włodzimierza Wojciechowskiego.

Pomnik stanął na placu Adama Mickiewicza, obok pomnika wieszcza, w miejscu, gdzie wcześniej stał Pomnik Wdzięczności. Pierwotnie planowano kamień, ale ze względu na krótki termin użyto platerowanej blachy nierdzewnej z Huty Batory w Chorzowie. Budowę w znacznym stopniu wykonali, w większości społecznie i po godzinach pracy, pracownicy Zakładów im. H. Cegielskiego, a także ZNTK i Pometu.

23 maja 1981 roku wmurowano w podstawę akt erekcyjny. Pomnik odsłonięto 28 czerwca 1981 roku. Dokonał tego Stanisław Matyja, uważany za nieformalnego przywódcę buntu z 1956 roku. Na odsłonięcie przyszło szacunkowo 200 tysięcy osób, wśród nich Lech Wałęsa i Anna Walentynowicz, a odczytano telegram od Jana Pawła II.

Po wprowadzeniu stanu wojennego 13 grudnia 1981 roku pomnik stał się symbolem walki o wolność. Po pacyfikacji kopalni „Wujek” domalowano na nim datę 1981, którą dziesięć lat później, podczas renowacji, umieszczono na stałe.

Symbolika

Na pomniku widnieje hasło niesione przez demonstrantów na transparentach: „O wolność, prawo i chleb”. Dopisek „o Boga” dodano dopiero w 2005 roku.

Według Marii Skrzypczak z Muzeum Powstania Poznańskiego – Czerwiec 1956 dwa krzyże, z których jeden jest wysunięty do przodu, przedstawiają marsz robotników w pochodzie, a wspólna belka oznacza jedność robotniczą. Więzy łączące krzyże symbolizują ucisk władzy socjalistycznej, a mniejszy element, orzeł, godło i Polskę budzącą się ku wolności.

Warto wiedzieć

W Zamku Cesarskim działa Muzeum Powstania Poznańskiego – Czerwiec 1956.

Źródła informacji

Więcej w kategorii: Pomniki i fontanny