Dziedziniec dawnego Kolegium Jezuickiego z barokowymi elewacjami i niebieską rzeźbą słonia i

Zabytki i historia

Dawne Kolegium Jezuickie

W XVI wieku jezuici przybyli do Poznania i założyli klasztor, kościół i szkołę, czyli kolegium. W 1573 roku otwarto szkołę o wysokim poziomie nauczania, a jej pierwszym rektorem był ks. Jakub Wujek, autor najstarszego polskiego przekładu Biblii. Budowę obecnego gmachu rozpoczęto na początku XVIII wieku według projektu Jana Catenazziego. Dziś mieści się w nim Urząd Miasta Poznania.

Historia

Kolegium ufundowano w 1570 roku, pierwsi jezuici przybyli w 1571, a szkołę otwarto w 1573 roku. Pierwszą siedzibą był dawny budynek szpitalny przekazany jezuitom.

Jezuici mieli bogatą bibliotekę i teatr szkolny, a od 1677 roku własną drukarnię, z której znamy 630 tytułów.

W 1611 roku król Zygmunt III Waza nadał przywilej podnoszący szkołę do rangi uczelni akademickiej. Sprzeciwiła się temu Akademia Krakowska, a papież Paweł V nie zgodził się na nowy uniwersytet. Na mocy przywileju Jana III Sobieskiego w latach 1678–1685 kolegium mogło nadawać stopnie z filozofii i teologii.

Po kasacie zakonu w 1773 roku szkoła działała dalej: od 1780 roku jako Akademia Wielkopolska, a do 1793 roku jako Poznańska Szkoła Wydziałowa. Później mieściły się tu pruskie urzędy, m.in. rejencja Wielkiego Księstwa Poznańskiego, w okresie międzywojennym władze wojewódzkie, a od 1962 roku władze miejskie.

Jesienią 1805 roku w budynku mieszkał car Aleksander I, a w 1806 roku przez prawie trzy tygodnie Napoleon Bonaparte. W latach 1815–1830 była tu rezydencja namiestnika Wielkiego Księstwa Poznańskiego, księcia Antoniego Radziwiłła. W jego salonie w 1828 roku prawdopodobnie koncertował Fryderyk Chopin.

Co zobaczyć

Czterokondygnacyjny gmach z dachem dwuspadowym. Główne skrzydło jest od południa, a skrzydła boczne obejmują trapezowy dziedziniec. Elewacje mają jednolitą barokową i neobarokową dekorację. Budowę zaczęto na początku XVIII wieku, przerwała ją wojna północna, a po jej wznowieniu pracowali przy gmachu m.in. jezuicki budowniczy Jan Zelner i Franciszek Koźmiński.

W latach 1748–1752 zamknięto północną stronę dziedzińca piętrowym budynkiem z bramą, nad którą wzniesiono wieżę. W XIX wieku od strony dziedzińca dobudowano dwie niskie wieże z klatkami schodowymi i ryzalit z reprezentacyjnymi schodami na pierwsze piętro, a na początku XX wieku skrzydło wzdłuż ul. Za Bramką. W latach 1995–1998 gmach odnowiono z gruntowną modernizacją wnętrz.

W 1988 roku na dziedzińcu ustawiono rzeźbę Edwarda Haupta „Macierzyństwo”, która przed 1939 rokiem stała w dziedzińcu miejskim.

W Sali Białej, ozdobionej popiersiem Fryderyka Chopina dłuta Marcina Rożka, odbywają się koncerty.

Po drugiej stronie ul. Gołębiej stoi barokowy budynek dawnej szkoły jezuickiej z połowy XVIII wieku, dziś Państwowa Szkoła Baletowa. Do 1858 roku mieściło się w nim Gimnazjum św. Marii Magdaleny. Jej arkadowy dziedziniec służy latem do koncertów i przedstawień. W 1783 roku działał tu pierwszy w dziejach miasta teatr zawodowy Wojciecha Bogusławskiego.

Tuż obok stoi Fara Poznańska. W sezonie, od 1 maja do 30 września, przy placu Kolegiackim 17 działa punkt informacji turystycznej (pn–sb 10:00–18:00, nd 9:00–17:00, tel. +48 883 400 034).

Źródła informacji

Więcej w kategorii: Zabytki i historia