Historia
Kolegium ufundowano w 1570 roku, pierwsi jezuici przybyli w 1571, a szkołę otwarto w 1573 roku. Pierwszą siedzibą był dawny budynek szpitalny przekazany jezuitom.
Jezuici mieli bogatą bibliotekę i teatr szkolny, a od 1677 roku własną drukarnię, z której znamy 630 tytułów.
W 1611 roku król Zygmunt III Waza nadał przywilej podnoszący szkołę do rangi uczelni akademickiej. Sprzeciwiła się temu Akademia Krakowska, a papież Paweł V nie zgodził się na nowy uniwersytet. Na mocy przywileju Jana III Sobieskiego w latach 1678–1685 kolegium mogło nadawać stopnie z filozofii i teologii.
Po kasacie zakonu w 1773 roku szkoła działała dalej: od 1780 roku jako Akademia Wielkopolska, a do 1793 roku jako Poznańska Szkoła Wydziałowa. Później mieściły się tu pruskie urzędy, m.in. rejencja Wielkiego Księstwa Poznańskiego, w okresie międzywojennym władze wojewódzkie, a od 1962 roku władze miejskie.
Jesienią 1805 roku w budynku mieszkał car Aleksander I, a w 1806 roku przez prawie trzy tygodnie Napoleon Bonaparte. W latach 1815–1830 była tu rezydencja namiestnika Wielkiego Księstwa Poznańskiego, księcia Antoniego Radziwiłła. W jego salonie w 1828 roku prawdopodobnie koncertował Fryderyk Chopin.
Co zobaczyć
Czterokondygnacyjny gmach z dachem dwuspadowym. Główne skrzydło jest od południa, a skrzydła boczne obejmują trapezowy dziedziniec. Elewacje mają jednolitą barokową i neobarokową dekorację. Budowę zaczęto na początku XVIII wieku, przerwała ją wojna północna, a po jej wznowieniu pracowali przy gmachu m.in. jezuicki budowniczy Jan Zelner i Franciszek Koźmiński.
W latach 1748–1752 zamknięto północną stronę dziedzińca piętrowym budynkiem z bramą, nad którą wzniesiono wieżę. W XIX wieku od strony dziedzińca dobudowano dwie niskie wieże z klatkami schodowymi i ryzalit z reprezentacyjnymi schodami na pierwsze piętro, a na początku XX wieku skrzydło wzdłuż ul. Za Bramką. W latach 1995–1998 gmach odnowiono z gruntowną modernizacją wnętrz.
W 1988 roku na dziedzińcu ustawiono rzeźbę Edwarda Haupta „Macierzyństwo”, która przed 1939 rokiem stała w dziedzińcu miejskim.
W Sali Białej, ozdobionej popiersiem Fryderyka Chopina dłuta Marcina Rożka, odbywają się koncerty.
Po drugiej stronie ul. Gołębiej stoi barokowy budynek dawnej szkoły jezuickiej z połowy XVIII wieku, dziś Państwowa Szkoła Baletowa. Do 1858 roku mieściło się w nim Gimnazjum św. Marii Magdaleny. Jej arkadowy dziedziniec służy latem do koncertów i przedstawień. W 1783 roku działał tu pierwszy w dziejach miasta teatr zawodowy Wojciecha Bogusławskiego.
Tuż obok stoi Fara Poznańska. W sezonie, od 1 maja do 30 września, przy placu Kolegiackim 17 działa punkt informacji turystycznej (pn–sb 10:00–18:00, nd 9:00–17:00, tel. +48 883 400 034).
i